අනුර කුමාර දිසානායක ජනාධිපති ධුර කාලයේ පළමු වසර තුළ ‘ඇමති මාරු’ පසුගිය ජනාධිපතිවරුන් දෙදෙනා හා සසඳන විට 75%කින් පමණ අඩු වී ඇති බව ලංකා දත්ත පදනම (Lanka Data Foundation) ආයතනය විසින් කරන ලද දත්ත විශ්ලේෂණයකින් පසු මාධ්ය නිවේදනය නිකුත් කරමින් අවධාණය කරයි.
එම නිවේදනයේ වැඩිදුරටත් සඳහන් වන්නේ,
ලංකා දත්ත පදනම විසින් නිකුත් කරන ලද නවතම 'දෙපාර්තමේන්තු ප්රවාහ' (Department Flow) දෘශ්යකරණයට අනුව, ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ ධුර කාලයේ පළමු වසරට සාපේක්ෂව, ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායකගේ ධුර කාලයේ පළමු වසරේදී රාජ්ය දෙපාර්තමේන්තුවල (ව්යවස්ථාපිත ආයතන හා රාජ්ය සංස්ථා ඇතුළුව) අමාත්ය මාරුවීම් සංඛ්යාව පස් ගුණයකින් පමණ අඩුවෙන් සිදු වී ඇත.
ලංකා දත්ත පදනමේ 'දෙපාර්තමේන්තු ප්රවාහ දැක්ම' (Department Flow View) යනු, 2019 වර්ෂයේ සිට එක් එක් ජනාධිපතිවරයාගේ ධුර කාලය තුළ දෙපාර්තමේන්තු, ව්යවස්ථාපිත ආයතන හා රාජ්ය සංස්ථා මට්ටමින් අමාත්යාංශවල සිදුවූ වෙනස්කම්, අන්තර් ක්රියාකාරී 'සැන්කි' (Sankey) දෘශ්යකරණයකි. එය අදාළ කාලය තුළ නිකුත් කරන ලද සියලු ගැසට් පත්රත්ර ඇසුරින් සිදු කෙරෙන දෘෂ්ය විශ්ලේෂණයකි.
එහි නවතම දත්තවලට අනුව, ජනාධිපති දිසානායක යටතේ පළමු වසර තුළ විෂය භාර අමාත්යවරයා වෙනස් වූයේ දෙපාර්තමේන්තු 37ක් සඳහා පමණි. සංසන්දනාත්මකව, ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ පළමු වසරේදී දෙපාර්තමේන්තු 90ක අමාත්යවරයා අවම වශයෙන් වරක් වෙනස් වූ අතර, ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ යටතේ එම සංඛ්යාව 91ක් විය. ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ යටතේ සිදු වූ අමාත්ය මාරුවීම් විශේෂයෙන් කැපී පෙනෙන අතර එම ධුර කාලයේ පළමු වසර තුළ පමණක් දෙපාර්තමේන්තු 40ක් අමාත්යවරුන් තිදෙනෙකු යටතට මාරු කොට තිබේ. එම කාලය තුළ දී ම තවත් දෙපාර්තමේන්තු 3ක් අමාත්යවරුන් සිව්දෙනෙකු යටතේ ක්රියාත්මක වී තිබේ.
| රූපය 1: සෑම ජනාධිපති ධුරයකම පළමු වසර සඳහා දෙපාර්තමේන්තු සඳහා අමාත්ය වෙනස්කම්.
අවසන් ජනාධිපතිවරුන් තිදෙනාගේ පළමු වසර තුළ දෙපාර්තමේන්තුවලට අදාළ අමාත්යවරුන් වෙනස් වීම
| රූපය 2: එක් එක් ජනාධිපති ධුරයේ පළමු වසර සඳහා දෙපාර්තමේන්තු වෙනස්කම් සහ සාපේක්ෂ සැන්කි ප්රස්ථාර.
පසුගිය ජනාධිපති ධුර කාල තුන සලකා බලන විට, අමාත්ය විෂය පථයන්හි වැඩිම වෙනස්කම් සංඛ්යාවක් සිදු වී ඇත්තේ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ජනාධිපති ධුර කාලයේ පළමු වර්ෂය තුළදීය.
එක් එක් ජනාධිපති ධුර කාලයේ පළමු වර්ෂය තුළ අමාත්ය විෂය පථ වෙනස්කම්
එම ජනාධිපති ධුර කාල තුන අතරින් විශාලතම අමාත්ය විෂය පථ ප්රතිසංවිධානය දක්නට ලැබුණේ ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ යටතේ වන අතර, 2022 ජූලි මාසයේ ඔහු තම ආණ්ඩුව පිහිටුවීමෙන් අනතුරුව දෙපාර්තමේන්තු 22ක් කර්මාන්ත අමාත්යවරයාගෙන් ඉවත් කොට රාජ්ය අමාත්යාංශ දෙකකට මාරු කරන ලදී.
| රූපය 3: ජනාධිපති රනිල් යටතේ 05/10/2022 සිට 11/10/2022 දක්වා දෙපාර්තමේන්තු 22 ව්යාපාරය සඳහා සැන්කි ප්රස්ථාරය.
ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ පාලන සමයේදී, 2020 මැතිවරණෙයන් අනතුරුව කැබිනට් මණ්ඩලය පිහිටුවීමෙන් පසු එළඹි වසර තුළ සිදු වූ විශාලතම අමාත්ය ධුර වෙනස වූයේ, ජාතික ආරක්ෂක, ස්වදේශ කටයුතු සහ ආපදා කළමනාකරණ රාජ්ය අමාත්යවරයා යටතේ පැවති දෙපාර්තමේන්තු 18ක් වෙනත් අමාත්යාංශ යටතට පත් වීමයි.
| රූපය 4: ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ යටතේ 11/12/2020 සිට 16/02/2021දක්වා දෙපාර්තමේන්තු 18 ව්යාපාරය සඳහා සැන්කි ප්රස්ථාරය.
ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක යටතේ සිදු වූ විශාලතම අමාත්ය විෂය පථ වෙනස වූයේ, නාගරික සංවර්ධන, ඉදිකිරීම් සහ නිවාස අමාත්යවරයා යටතේ තිබූ දෙපාර්තමේන්තු 19ක් වරාය සහ සිවිල් ගුවන් සේවා අමාත්යවරයා යටතට මාරු කිරීමය.
| රූපය 5: ජනාධිපති අනුර යටතේ 25/11/2024 සිට 11/10/2025 දක්වා 19 දෙපාර්තමේන්තු ව්යාපාරය සඳහා සැන්කි ප්රස්ථාරය.
මෙම විශ්ලේෂණය සඳහා සලකා බලන ලද කාල පරිච්ඡේද වූයේ, අලුතින් තේරී පත් වූ ජනාධිපතිවරුන් පාර්ලිමේන්තුව තුළ සිය බලය තහවුරු කර ගැනීමෙන් අනතුරුව ගත වූ පළමු වසරයි. පාර්ලිමේන්තුව තුළ බලය තහවුරු කර ගැනීම යනු නව ජනාධිපතිවරයා යටතේ මහ මැතිවරණයක් පැවැත්වීම හෝ පාර්ලිමේන්තුව විසින් තේරී පත් කර ගනු (ජනපති රනිල් වික්රමසිංහට අදාළව) ලැබීමයි. ඒ අනුව, සලකා බලන ලද කාල පරිච්ඡේද වූයේ: ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ සඳහා 2020 අගෝස්තු - 2021 අගෝස්තු; ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ සඳහා 2022 ජූලි - 2023 ජූලි; සහ ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක සඳහා 2024 නොවැම්බර් - 2025 නොවැම්බර් යන කාලයන්ය. වර්තමාන රජය බලයේ සිට ඇත්තේ මාස 20ක පමණ කාලයක් වන බැවින්, විශ්ලේෂණය සඳහා කාල පරිච්ඡේදය ලෙස පළමු වර්ෂය තෝරා ගනු ලැබිණි.
මෙම දත්තවලට අදාළ ක්රමවේදය සහ දෙපාර්තමේන්තු ප්රවාහ දර්ශනය (Department Flow View) පිළිබඳ වැඩිදුර විස්තර www.opendata.lk වෙතින් ලබා ගත හැකිය.
ශ්රම බලකායේ විද්යුත් මෙවලම
